Potentiometer (Variable Resistor) ની સમજૂતી
એનાલોગ કંટ્રોલ અને Arduino ઇન્ટરફેસિંગ
પોટેન્શિયોમીટર (Potentiometer) શું છે?
પોટેન્શિયોમીટર (જેને ટૂંકમાં ‘Pot’ પણ કહેવામાં આવે છે) એ ત્રણ ટર્મિનલ ધરાવતો Variable Resistor (બદલાતો અવરોધ) છે.
કાર્યકારી સિદ્ધાંત (Working Principle):
પોટેન્શિયોમીટર Voltage Divider (વોલ્ટેજ વિભાજક) ના સિદ્ધાંત પર કામ કરે છે.
રચના: તેની અંદર એક પ્રતિરોધક તત્વ (Resistive element) હોય છે અને એક ફરતો ભાગ હોય છે જેને ‘Wiper’ કહેવાય છે.
મિકેનિઝમ: જ્યારે તમે નોબ ફેરવો છો, ત્યારે વાઈપર પ્રતિરોધક તત્વ પર ખસે છે. આનાથી સેન્ટર પિન અને છેડાની પિન વચ્ચેનો અવરોધ બદલાય છે.
આઉટપુટ: જો તમે બે છેડા પર 5V અને GND આપો, તો વચ્ચેની પિન (Wiper) પર તમને 0V થી 5V ની વચ્ચે કોઈ પણ વોલ્ટેજ મળશે, જે નોબની પોઝિશન પર આધાર રાખે છે.
ટેકનિકલ માહિતી (Specifications)
| લક્ષણ | વિગત |
|---|---|
| ઇનપુટ પ્રકાર | Analog Input |
| આર્ડિનો પિન | A0 to A5 |
| આઉટપુટ રેન્જ | 0 to 1023 (10-bit ADC) |
પ્રોગ્રામિંગ લોજિક (Code Logic)
પોટેન્શિયોમીટરની વેલ્યુ વાંચવા માટે નીચે મુજબના ફંક્શનનો ઉપયોગ થાય છે:
int val = analogRead(A0); // 0 થી 1023 ની વચ્ચે વેલ્યુ મળશે
મુખ્ય ઉપયોગો:
- LED ની તેજસ્વીતા (Brightness) વધારવા-ઘટાડવા.
- DC મોટર અથવા ફેનની સ્પીડ કંટ્રોલ કરવા.
- સર્વો મોટર (Servo Motor) ને ચોક્કસ એન્ગલ પર ફેરવવા.
- ઓડિયો સિસ્ટમમાં વોલ્યુમ કંટ્રોલ કરવા.
મહત્વની સૂચના:
પોટેન્શિયોમીટર જોડતી વખતે ધ્યાન રાખવું કે પાવર (5V) અને ગ્રાઉન્ડ (GND) છેડાની પિન પર હોય, અને વચલી પિન હંમેશા આર્ડિનોના ઇનપુટ સાથે જોડાય. જો પાવર વચલી પિન પર જોડાશે તો શોર્ટ સર્કિટ થઈ શકે છે.





0 Comments